Bioqrafiya

  

Sədaqət Qayınbəy qızı Kərimova 1953-cü ilin martın 30-da Azərbaycan Respublikasının Qusar rayonununda anadan olmuşdur. 1969-cu ildə Qusar şəhər 1 saylı orta məktəbini bitirmişdir. Hələ məktəb illərindən respublikanın bir sıra qəzet və jurnallarında şeir, hekayə və məqalələrlə çıxış etməyə başlamışdır. X sinifdə oxuyarkən “Azərbaycan gəncləri” qəzetinin respublika məktəbliləri arasında keçirdiyi “Anam, doğma Azərbaycan” mövzusunda inşa yazı müsabiqəsinin qalibi olmuşdur.

     1969-cu ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin jurnalistika fakültəsinə daxil olan S.Kərimova tələbəlik illərinin ilk günlərindən “Azərbaycan gəncləri” qəzetinin ştatdankənar müxbiri kimi respublikamızın ən böyük tirajla nəşr olunan bu mətbu orqanında maraqlı məqalə və oçerklərlə çıxış etməyə başlamış, əxlaq mövzusunda yazdığı silsilə məqalələri ilə tanınmışdır. Azərbaycan mətbuatı səhifələrində o vaxta kimi qadağan olunmuş mövzulardan sayılan atılmış uşaqlar və valideynlər problemi sistem halında ilk dəfə Sədaqət Kərimova tərəfindən qaldırılmışdır. Onun uşaq evləri və qocalar evləri haqqında yazıları respublikada əks-səda doğurmuş, əlaqədar təşkilatlar tərəfindən bir sıra tədbirlərin görülməsinə, bu sahədə müsbət dəyişikliklərin baş verməsinə şərait yaratmışdır.

  Peşəkarlığı və zəhmətkeşliyi nəzərə alınaraq S. Kərimova hələ universitetin beşinci kursunda oxuyarkən istisna kimi o dövrün aparıcı mətbu orqanlarından olan, Azərbaycan KP MK-nın “Sovet kəndi” qəzetinə müxbir vəzifəsinə işə götürülmüşdür. Həmin qəzetdə o, 17 il fasiləsiz çalışmışdır.

     1991-1994-cü  illərdə Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin orqanı olan “Həyat” qəzetində (sonradan qəzetin adı dəyişdirilərək “Azərbaycan” olmuşdur)  çalışmışdır.

     1994-1995-ci illərdə o, Azərbaycan və rus dillərində işıq üzü görən beynəlxalq “Günay” qəzetinin baş redaktorunin müavini, 1996-cı ildə “Kirpi” satira jurnalının müxbiri olmuşdur.

 1997-ci ildən üç dildə çıxan “Samur” qəzetinin baş redaktorudur.

S. Kərimova Azərbaycan, rus və ləzgi dillərində çap olunmuş 8 minə yaxın məqalə, oçerk, korrespondensiya, zarisovka, esse və felyetonların müəllifidir.

     Jurnalistika sahəsindəki uğurlarına görə o, hələ Sovet dövründə -1984-cü ildə Azərbaycan Jurnalistlər İttifaqının “Qızıl qələm” və 1991-ci ildə Həsənbəy Zərdabi adına mükafatlarına layiq görülmüşdür. S.Kərimova həmçinin Kütləvi İnformasiya Vasitələri Həmkarlar İttifaqının Məhsəti Gəncəvi adına və Xan qızı Natəvan adına mükafatları, Helsinki Vətəndaş Assambleyası AMK-nin “Sülh” mükafatı ilə təltif olunmuşdur.

2006-cı ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə S.Kərimovaya “AzərbaycanRespublikasının əməkdar mədəniyyət işçisi” fəxri adı verilmişdir.2009-cu ildə o, Dağıstan Respublikasının “Şarvili” mükafatına layiq görülmüşdür. 2012-ci ildə  yazıçı-jurnalist kimi yorulmaz fəaliyyətinə görə S.Kərimova Dağıstan Respublikası Hökumətinin “Fəxri Fərmanı”  ilə təltif olunmuşdur

   Hələ uşaqlıqdan bədii yaradıcılıqla məşğul olan Sədaqət Kərimova indiyə kimi nəşr olunmuş 23 nəzm və nəsr kitabının müəllifidir. Hələ orta məktəbin 7-ci sinfindən etibarən onun şeir və hekayələri “Azərbaycan pioneri”, “Azərbaycan gəncləri”, “Qızıl Qusar” və başqa qəzetlərdə, respublikada nəşr olunan bir sıra jurnallarda və ədəbi almanaxlarda çap olunmuşdur.

     Sədaqət Kərimovanın “Səssiz haray” adlı povest və hekayələrdən ibarət ilk kitabı 1989-cu ildə “Yazıçı” nəşriyyatında 15 min nüsxə tirajla işıq üzü görmüş və müəllifinə böyük uğur gətirmişdir. İki il sonra işıq üzü görmüş “Bir yaz gecəsi” adlı ikinci nəsr kitabı da oxucular tərəfindən böyük rəğbətlə qarşılanmışdır. “Qərib quşun nəğməsi” müəllifin azərbaycanca çapdan çıxmış ilk şeirlər kitabıdır. Bəstəkarlar həmin kitabdakı 10-dan çox mətnə mahnı bəstələmişlər.    Sədaqət Kərimovanın ləzgi dilində ilk kitabı 1995-ci ildə “Azərbaycan” nəşriyyatında işıq üzü görmüş “Ləzginka çal, qardaşım” adlı şeirlər kitabıdır. Bu kitab şairə ləzgi oxucularının böyük məhəbbətini qazandırmışdır. İki il sonra onun ləzgi dilində “Köklənsin dünyamız “Ləzginka” üstə” adlı şeir və poemalardan ibarət ikinci kitabı nəşr olunmuşdur.

      S.Kərimovanın “Hal” (1993) romanı Azərbaycan ədəbi mühitində əlamətdar hadisə kimi qeyd olunmuş, bu əsər haqqında mətbuat səhifələrində onlarca resenziya çap olunmuşdur.

     Yazıçıya şöhrət gətirən kitablar arasında “Qürub” (2000) adlı povest və romanlar toplusu xüsusi yer tutur. Həmin kitab nəşr olunandan sonra respublikanın müxtəlif mətbuat orqanlarında  54 resenziya çap olunmuşdur.

     Ləzgi dilində povest və hekayələrdən ibarət “Soyuq günəş”, şeirlərdən ibarət “Daha bir bahar” (2003), uşaqlar üçün yazılmış “Cünəş cülür” adlı kitabları ilə oxucularının görüşünə gələn qələm sahibinin bir neçə povest və romanı, eləcə də şeirlər kitabı rus dilinə tərcümə olunaraq çapdan çıxmışdır.

     2003-cü ildə Sədaqət Kərimovanın yaradıcılığının mədəni-maarif müəssisələrində təbliği məqsədi ilə Azərbaycan Respublikasının Mədəniyyət Nazirliyi və M.F.Axundov adına Azərbaycan Dövlət Kitabxanası “Sədaqət Kərimova - 50” adlı metodik vəsaitnəşr etdirmişdir. Onun tərtibçisi Nobel İnformasiya Mərkəzinin sədri, filologiya elmləri namizədi Bəybala Ələsgərovdur.Həmin il görkəmli yazıçı-jurnalist Müzəffər Məlikməmmədov S.Kərimova haqqında “Sədaqət” adlı sənədli-publisistik kitab nəşr etdirmiş, orada yazıçının həyat və yaradıcılığını ətraflı təhlil etmişdir.

          Sədaqət Kərimova bəstəkar kimi də tanınır. Onun sözləri və musiqisi özünə məxsus olan 100-dən çox mahnısı ayrı-ayrı müğənnilər tərəfindən ifa olunur. O, 1976-cı ildə yaratdığı “Suvar” Ləzgi Mahnı və Rəqs Ansamblına 20 il fasiləsiz  rəhbərlik etmişdir. Onun rəhbərliyi ilə 40-a yaxın ləzgi xalq melodiyası yenidən işlənmiş və ya bərpa olunmuşdur.

     Sədaqət Kərimova  2004 və 2008-ci illərdə “Mənim doğma elim” adlı iki musiqili-sənədli ləzgi filmi yaratmışdır. Ləzgi xalqının mədəniyyətinə və etnoqrafiyasına həsr olunmuş  hər biri iki saatlıq həmin filmləri müəllifin musiqisi müşayiət edir, kadrarxası sözləri də özü səsləndirir. Bu müəllif filmləri ləzgi dilində həmin formatda və üslubda yaradılmış ilk filmlər kimi tarixə düşmüşdür.

     2011-сi ildə müəllifin “Qusar, qusarlilar” ensiklopedik toplusu  işıq üzü görmüşdür. Burada onun tarixçi, dilçi, jurnalist, tərcüməçi, fotoqraf kimi tədqiqatları maraqlıdır. Vahid süjet xətti ilə birləşən fəsillər informativ xarakteri ilə səciyyələnsə də onlarda oçerk janrının xüsusiyyətlərindən də geniş istifadə olunmuşdur. İki dildə qələmə alınmış kitab ləzgi-azərbaycan və azərbaycan-ləzgi dilləri sahəsində çalışan peşəkarlar üçün əsl tapıntıdır.    

    2012-ci ildə S.Kərimovanin Mahaçqalada ləzgi dilində “Dil haqqında ballada” adlı seçilmiş şeirlərdən və poemalardan ibarət kitabı işiq üzü görmüşdür.

  2013-cü ildə Azərbaycan Respublikasının Nobel İnformasiya Mərkəzi tərəfindən “Sədaqət Kərimovanın həyat və yaradıcılığı” adlı biblioqrafik vəsait çap olunmuşdur.

    Həmin il  S.Kərimovanın   povest və romanlardan ibarət  azərbaycan dilində "Ağ qəm",  rus dilində "Ayi yağişi", ləzgi dilində “İtən gündəlik” adlı kitabları çapdan çıxmışdır.

    2015-ci ildə Sədaqət Kərimova və Müzəffər Məlikməmmədovun tərtib etdikləri “Ləzgicə-azərbaycanca lüğət” işıq üzü görmüşdür.

    Həmin il  Azərbaycan Milli Kitabxanası Sədaqət Kərimovanın həyat və yaradıcılığını əks etdirən geniş biblioqrafiya kitabını hazırlayıb çapdan çıxarmışdır. 

   2017-ci ildə Sədaqət Kərimovanın “Suvar” kitabı çapdan çıxmışdır. Kitab müəllifin yaratdığı və bədii rəhbəri olduğu “Suvar” Ləzgi Mahnı və Rəqs ansamblının 20 illik fəaliyyətinə həsr olunmuşdur.

    2017-ci ildə Türkiyədə müəllifin "Lezgiye" adlı kitabı çapdan çıxmışdır. Kitabı türk dilinə Abdulla Qubalı tərcümə etmişdir. Aprelin 8-də Bursa şəhər bələdiyyəsinin və "Dağıstan" dərnəyinin təşkilatçılığı ilə  Atatürk Merinos Kongres Mərkəzində kitabın geniş təqdimatı keçirilmişdir. Bir gün sonra Balıkesir şəhərində də bu cür təqdimat olmuşdur.

2017-ci ildə S.Kərimovanın ləzgi folkloruna həsr etdiyi ləzgi dilində “Zi zari xalq” və azərbaycan dilində "Mənim şair xalqım" kitabları çap olunmuşdur.

2018-ci ildə S.Kərimovanın mahnı yaradıcılığına həsr olunmuş "Mənim mahnılarım" kitabı işıq üzü görmüşdür.  Oraya müəllifin 100-ə yaxın mahnısının mətnləri və notları daxil edilmişdir.

2018-ci ildə müəllifin azərbaycan dilində "Özğə ağrısı" (Povestlər) və rus dilində "Когда грустят горы" ("Dağlar darıxanda") adlı povest və romanlardan ibarət kitabları işıq üzü görmüşdür

Həmin il S.Kərimova Dağıstan Hökumətinin “Doğma torpağa məhəbbətə görə” medalı ilə təltif edilmişdir.

2019-cu ildə Sədaqət Kərimova milli mədənilyyətin inkişafında müstəsna xidmətlərinə, "Suvar" ansamblının fəaliyyəti ilə ləzgi incəsənətinə yeni ruh gətirdiyinə, yaratdığı mahnılarla xalq sevgisini qazandığına görə Dağıstan Respublikasının "Şarvili" mükafatı ilə təltif olunmuşdur.

2020-ci ildə S.Kərimovanın M.Məlikməmmədovla birgə tərtib etdikləri "Azərbaycanca-ləzgicə lüğət"çapdan çıxmışdır. Həmin il S.Kərimovanın rus dilində “Dum moix uzorı” (Düşüncələrimin naxışları) adlı şeirlər kitabı çapdan çıxmışdır.

Sədaqət Kərimova həmin il kinematoqrafiya sahəsində öz qəti sözünü demiş, ssenari müəllifi, bəstəkar və prodüser kimi ləzgi və azərbaycan dillərində yaratdığı “Soyuq günəş” filmini tamaşaçıların mühakiməsinə vermişdir.

2021-ci ildə müəllifin sayca 30-cu kitabı olan “Гьиссерин кимел» (Hisslərimlə baş-başa) kitabı ləzgicə nəşr olunmuşdur.

 

                                             
 
 

Sayt A2Studio tərəfindən yaradılıb